1. پارس کائولن
  2. دولومیت

دولومیت : کانی شناسی، خواص فیزیکی، نحوه و مدل تشکیل ذخایر، کاربردها

دولومیت در اشکال و انواع مختلف آن یکی از مهمترین اجزای سنگی تشکیل دهنده سنگ های کربناته به شمار می رود. دولومیت یکی از سنگ های کربناتی است که از رسوبات عادی دریایی به شمار می رود. برای مثال در بیشتر نقاط جهان در تریاس دولومیتها نمود بارزی دارند.

دولومیت

دولومیت

خواص فیزیکی و ترکیب دولومیت

دولومیت دارای رخ کامل و جلائی شیشه ای و در برخی دارای جلای مرواریدی به نام پرل اسپار، سختی ۳/۵ تا ۴ در مقیاس موس و وزن مخصوص ۲/۸۵ می باشد. شفاف تا نیمه شفاف است و رنگ آن رنگ معمولاً به صورت سایه های گوشتی، سایه های صورتی و گاهی می تواند بی رنگ، سفید، خاکستری، سبز، قهوهای یا سیاه هم باشد. با افزایش جانشینی آهن (به سمت ترکیب آنکریت)، وزن مخصوص و ضریب شکست افزایش می یابد که در این خصوص ذخائر دولومیت شرکت پارس کائولن فاقد آهن می باشد. اندازه بلورهای دولومیت بوسیله انرژی رشد و هسته سازی کنترل می شود. در حالی که شکل مرز بلورها تحت تأثیر رشد بلورها است .قطعات بزرگ دولومیت در HCl سرد و رقیق به کندی واکنش می دهد اما فقط در HCl گرم به صورت جوشان حل می شود. پودر کانی به آسانی در اسید سرد حل میشود. نوع متبلور آن با بلورهای لوزوجهی خمیده و به طور معمول با رنگ صورتی گوشتی خود شناخته میشود. نوع سنگ تودهای آن از سنگ آهک توسط واکنش ضعیف تر با HCl شناخته میشود. عناصر تشکیل دهنده دولومیت عمدتاً اکسید منیزیم (MgO) و آهک (CaO) می باشد ولیکن ممکن است عناصر دیگری چون اکسیدهای آهن، سدیم و پتاسیم نیز در ساختمان آنها یافت شود.

کانی شناسی دولومیت

دولومیت به افتخار شیمیدان فرانسوی دولومیو (Dolomieu) به این نام خوانده می شود. گروه دولومیت شامل:

  • دولومیت Ca mg (co3)2
  • آنکری Ca Fe(Co3)2
  • کوتناهوریت Ca Mn(co3)2

ساختار بلوری دولومیت مشابه کلسیت رومبوئدریک است. اما دارای لایه های متناوب Ca و Mg در امتداد محور c بلورشناسی می باشد.

شرایط و نحوه تشکیل ذخایر دولومیت

ذخایر دولومیت

ذخایر دولومیت

بطور کلی دولومیت ها به دو صورت اولیه و ثانویه تشکیل می شوند که نوع ثانویه آن بلافاصله بعد از ته نشینی و یا مدتی طولانی بعد از رسوبگذاری تشکیل می گردد. نوع اولیه بطور مستقیم از آب دریا رسوب می نماید. در دولومیتهای اولیه معمولاً اثراتی از بافتهای رسوبی اولیه مانند: اینتراکلاست، لامینه های جلبکی، تبخیریهای ریزبلور، پلوئیدها و خرده های اسکلتی دیده می شود. بخش اعظم ذخایر دولومیت در شرایط بیرونی از طریق رسوب از آب دریا در شرایط آب و هوای گرم وخشک و در وضعیتی که آب دریا حاوی نمک فراوان و هوا حاوی مقدار زیادی دی اکسیدکربن باشد، به وجود می آید. دولومیتهای دیاژنتیکی در نتیجه جایگزینی متاسوماتیک کلسیت با دولومیت درجریان دیاژنز تشکیل می شوند.

مدلهای تشکیل دولومیت

مدل ۱: دولومیتهای دیاژنتیکی در نتیجه جایگزینی متاسوماتیک کلسیت با دولومیت در جریان دیاژنز تشکیل می شوند. دولومیتهای مناسی در صنعت در مجموعه های کربناته پلاتفرمی، نواحی چین خورده و فرورفتگی های بین کوهها یافت می شوند.

مدل ۲: مدل تراوش و نفوذ (نشتی- برگشتی) که نسبت Mg/Ca سیالات در مردابها و زیر پهنه های جذر و مدی در اثر تبخیر افزایش یافته و این نسبت بالا در زیر زمین بر اثر اختلاف چگالی با آبهای درون حفرهای دریایی کاهش می یابد. مشخصه این دولومیتها همراه بودن آنها با سنگهای تبخیری است.

مدل ۳: مدل سبخا : این محیط مناسب ترین محیط تشکیل دولومیت است. در این مدل نیز دولومیتها همراه با رسوبات تبخیری همراهند.

مدل ۴: مدل مخلوط شدگی : در این مدل که با تبخیریها همراه نیست، مخلوط شدن آبهای جوی و دریائی موجی تشکل دولومیت می شود.

مدل ۵: مدل پائین رفتن سطح آب دریا در این محیطها سطح آب دریا پیوسته در حال پایین رفتن است و دولومیت در بخشهای بالا آمده تشکیل می گردد.

مدل ۶: مدل تدفینی : دراین مدل در اثر فشار وزن رسوبات آبهای درون حفره های غنی از منگنز و درون شبکه ای کانیهای رسی منیزیم دار آزاد شده و به بخشهای با فشار پایین حرکت می نمایند. دولومیتهای تشکیل شده در این منطقه درشت بلور هستند. این دولومیتها چون با محلولهای گرمابی همراه هستند لذا با کانی های سولفیدی دیده می شوند. از مشکلات ایجاد دولومیت در محیط دفنی، عدم وجود یک منبع مدام سیال در این محیط ها می باشد.

مشخصات فیزیکی نهشته های دولومیت

دولومیتها حدود ۱۵ درصد پوسته زمین را می سازند و به صورت لایه های عظیم با ضخامتهای چند ده فوتی یافت می شوند. به مقدار زیاد در تمام نقاط دنیا یافت شده و به عنوان یکی از اجزاء رایج سکانس های رسوبی شناخته می شوند. سنگهای حاوی این کانی را با همان نام دولومیت یا سنگ آهک دولومیتی می شناسند.

کاربرد های دولومیت

کاربرد دولومیت به عنوان سنگ ساختمانی و تزئینی

دولومیت در ساختمان سازی به عنوان سنگ ساختمانی در پی و یا در بعضی موارد که کریستالیزه شده، جهت سنگهای تزئینی و نما مورد استفاده قرار گیرد.

کاربرد دولومیت در تهیه سیمان های خاص

کاربرد دولومیت در تهیه سیمان های خاص

کاربرد دولومیت در تهیه سیمان های خاص

در تحقیقی که توسط پویامهر و همکاران ۱۳۹۰ بر روی اثر نوع مواد اولیه بر فازهای تشکیل شده در سیمان های آلومینایی حاوی اسپینل انجام شد، تأثیر نوع دولومیت و مقدار Al2O3 بر روی فازهای تشکیل شده در سیمان آلومینایی حاوی اسپینل مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور از دولومیت خام و کلسینه شده با نسبتهای مختلف برای فرآوری سیمان استفاده گردید. ترکیبات مختلف در دمای ۱۳۵۰ درجه سانتیگراد با استفاده از روش سینترینگ واکنشی، فرآوری شدند و سپس به کمک پراش پرتو ایکس آنالیز فازی ترکیبات مشخص گردید.

کاربرد نسوزهای دولومیتی در صنایع

یکی دیگر از کاربردهای اساسی دولومیت نسوزهای دولومیتی در صنایع است. به همین خاطر وجود ذخایر دولومیت گسترده با عیار بالا در تهیه نسوزهای دولومیتی مهم است. در تحقیقی در این رابطه با عنوان استفاده از دولومیت به عنوان ماده اولیه نسوز و تهیه آجر دولومیتی زیرکنیایی توسط طهماسبی پور و پورمعافی (۱۳۸۶) در منطقه زفره انجام گرفت. نتایج نشان داد که آجر تهیه شده از زیرکنیا نسبت به زیرکن کیفیت بالاتری دارند. نتایج دیگر شامل موارد:

الف- با افزودن زیرکنیا به آجرهای دولومیتی می توان مقاومت آبگیری آنها را بالا برد.
ب- استحکام فشاری سرد نمونه های دولومیتی حاوی زیرکنیا بالاتر از نمونه های حاوی زیرکن و نمونه های فاقد زیرکنیا است .
ج- در نمونه های دولومیتی حاوی زیرکنیا درصد تخلخل ظاهری پایینتر از دو نمونه دیگر است.

کاربرد دولومیت به عنوان جاذب در تصفیه پساب ها

کاربرد دولومیت به عنوان جاذب در تصفیه پساب ها

کاربرد دولومیت به عنوان جاذب در تصفیه پساب ها

تحقیقی با عنوان کاربرد ضایعات معدنی دولومیت به عنوان جاذب در تصفیه پساب های حاوی رنگینه های نساجی (توسط جمالی نژاد و همکاران، ۱۳۸۹) انجام گرفت. در این تحقیق عملکرد ضایعات دولومیتی ناشی از صنایع سنگ به عنوان جاذب برای حذف رنگ از فاضلابهای نساجی بود.

کاربرد دولومیت در صنعت شیشه

دولومیت در صنعت شیشه به عنوان کمک ذوب مورد استفاده قرار می گیرد. دولومیتی که در صنعت شیشه استفاده می شود بایستی میزان درصد اکسیدهای رنگین آن مثل: آهن و تیتان و منگنز و غیره… حداقل باشد. معمولا در ساخت بدنه کاشی، دولومیت اضافه می کنند. در ایران بیشترین کاربرد دولومیت در صنایع شیشه سازی و کاشی سازی بوده است.

 

از کاربرد های دیگر دولومیت می توان به موارد زیر اشاره کرد:

کاربرد دولومیت در صنعت شیشه

کاربرد دولومیت در صنعت شیشه

 

  • تهیه منیزیا برای دیواره دیرگداز تبدیلها در فرایند پایه تولید فولاد.
  • می تواند کانسنگ و پتانسیل فلز منیزیم (MgO) باشد.
  • کشاورزی (در تهیه کود و به عنوان تنظیم کننده خاک)
  • تهیه فلز منگنز از آب دریا
  • پرکننده در لاستیک سازی
  • لاک سازی
  • رنگ سازی
تحقیق و پژوهش توسط: مهندس محمود شجاع
منابع:

Zenger and Dunham, Geochemical and neomorphic alteration of dolomite: A review, 1988 [۱]
Sibley and Gregg, Classification of dolomite rock textures, 1987 [۲]

 

زین پس امضاء پارس کائولن را از فرآورده های با کیفیتش بشناسید.

ذخایر و معدن دولومیت پارس کائولن

ذخایر و معدن دولومیت پارس کائولن

ذخایر معدن دولومیت پارس کائولن دارای ۲۱% اکسید منیزیم و ۳۰% اکسید کلسیم بدون آلودگیهای آهن و عناصر مزاحم است و از نقطه نظر تناژ و ذخیره دولومیت این معدن بسیار غنی می باشد. با توجه به اکتشافات بعمل آمده از سال ۱۳۹۲ تا سال ۱۳۹۷ حدود ۵ میلیون تن ذخیره دولومیت پارس کائولن تکمیل و مشخص گردید. در طول عملیات اکتشاف تکمیلی حین استخراج و اکتشافات فازهای مختلف معدن به میزان ۱۰۰ هزار تن دپو دولومیت در شرکت جهت عرضه به مصرف کنندگان صنعت شیشه و فولاد و سایر موارد مصرف مهیا گردید.

شرکت پارس کائولن در حال حاضر در خصوص دولومیت دانه بندی و کلسینه نیز تا ۲۰ هزار تن با مشخصات اکسید منیزیم ۲۱% و اکسید کلسیم ۳۰% سنگ خام ثبت سفارش تا سه ماهه می پذیرد.

تصاویر
تصاویر
معدن دولومیت شرکت پارس کائولن
ماشین آلات معدنی در استخراج دولومیت
با ارزش ترین ذخایر دولومیت با عیار اکسید منیزیم 22% و اکسید کلسیم 28% بدون هیچ ناخالصی و بدون حضور اکسید آهن در کویر مرکزی ایران نزدیکی به استان‌های خراسان جنوبی و یزد و کرمان برای تامین نیازهای صنایع مرتبط
پارس کائولن همراه با آخرین متدهای زیست محیطی و اجرای شیوه های نوین و استخراجی برای استفاده بیشتر از مواد معدنی و جلوگیری از اتلاف مواد معدنی
روش‌های جدید و به روز استخراج مواد معدنی و دولومیت پارس کائولن
ذخایر بزرگ و با کیفیت دولومیت پارس کائولن با اکسید منیزیم 22% و اکسید کلسیم 28% بدون هیچ ناخالصی دیگر
استخراج و اکتشافات شرکت پارس کائولن در شیفتهای شب
استخراج دولومیت در یکی از ذخایر پارس کائولن
استخراج دولومیت در معدن کائولن پارس از معادن شرکت پارس کائولن
استخراج دولومیت در معدن کائولن پارس
استخراج دولومیت با عیار اکسید منیزیم 22% و اکسیدکلسیم 30% بدون حضور ناخالصی و اکسیدهای آهن ویژه صنایع مرتبط
فهرست
error: